ZARAR ŞAMPİYONLARI

VOLKAN YILMAZ YAZDI

Bir ‘Mali Analiz’in ne kadar sıkıcı ve keyifsiz olabildiğinin ya da olabileceğinin farkındayım. Bunu mümkün olduğunca detaya kaçmadan ve basit şekilde yapmaya çalışacağım. Diğer iki büyük kulübümüzü de aynı verilerle bu analize ekleyeceğim. Bu işi yapılır kılan ise işin içinde Galatasaray’ın olması. Her şeyden önce şu rakamların dilini iyi anlamalı ve çözmeliyiz. Zira bu aralar bize en gerekli şeyi yani transfer kaynağını sağlayacak şey doğru ve iyi bir analiz…

Satışlarla başlayalım…

GS FB BJK Mali Tablo1 Mayıs 2014

Satışlardan da net olarak görüldüğü üzere, üç büyükler arasında son üç yılda aralıksız gelir artışını yakalayabilen sadece Galatasaray gözüküyor. Halka açık şirketlerin satışlarını aldığımız bu tabloda, son bir yılda ulaşılan 425 milyon Türk Liralık tutarın içinde stat ve mağaza gelirleri de bulunuyor. Şampiyonlar Ligi’nden elde edilen gelirlerin Galatasaray’a katkısı çok önemli. Sponsorluk gelirlerinin de artışıyla beraber gelirler maksimum seviyeye çıkmış durumda. Fenerbahçe ve Beşiktaş’ın son iki yılda Avrupa’ da yer almaması gelirlerine önemli bir darbe vurmuş. Beşiktaş özelinde ise yeni stadyum inşaatı sebebiyle kombine gelirlerinin bir hayli azaldığı görülüyor.

GS FB BJK Mali Tablo2 Mayıs 2014

Kulüplerin detay gelir kalemlerine baktığımızda Fenerbahçe ve Beşiktaş’ ın en büyük gelirinin yayın haklarından gelirken, Galatasaray’ da sponsorluk, isim hakları ve reklam gelirlerinin ilk sırada yer alan gelir kalemi olduğunu görüyoruz. Galatasaray ve Fenerbahçe nispeten yayın gelirlerine bağımlılıktan kopmuş görünse de aynı şeyi Beşiktaş için söylemek mümkün gözükmüyor.

Gelirlerde dikkat çekici bir nokta da UEFA’dan elde edilen başarı primleri. Burada Galatasaray üst üste iki yıldır Şampiyonlar Ligi’nde mücadele ediyor olmasının avantajını yaşıyor. Ancak bir not daha düşelim: Galatasaray’ın Şampiyonlar Ligi gelirlerini dahi toplamdan çıkardığınızda gelirlerinin Fenerbahçe’den fazla olduğunu görüyorsunuz. Bahsetmeye çalıştığım gelir artışı bunu ifade ediyor aslında.

Gelirlerle beraber giderlere de bakmakta fayda var:

GS FB BJK Mali Tablo3 Mayıs 2014

Sneijder, Drogba, Melo, Chedjou gibi yıldız isimleri Arena’ ya getirmek pek kolay değil gördüğünüz gibi. Yıldız futbolcular nedeniyle Galatasaray’da yıllık ücretler toplamının diğer takımlara göre daha yüksek olduğu görülüyor. Geçen sene futbolculara 220 milyon Türk Lirası, teknik ekibe ise 26 milyon Türk Lirası ödenmiş. Ayrıca belirtmekte fayda var. Bu rakamın üzerine henüz Burak Yılmaz, Selçuk İnan, Semih Kaya gibi futbolcularla yapılan sözleşme yenilemeleri de eklenmemiş durumda. Bu konuda uyarımızı daha önceden yapmıştık, yapmaya devam ediyoruz.

Yukarıda amortisman giderini de görüyorsunuz. Detayda bunu bilmenize elbette gerek yok. Çok basit ifadeyle yıpranma payı diyebileceğimiz amortisman giderleri aslında net nakit çıkışı gerektirmeyen bir gider kalemidir. Yani bu gider için nakit ödemezsiniz. Biz finansçılar aslında bu rakamı kârın veya zararın üstüne katıp ona göre yorumlamayı tercih ederiz. Amortisman giderlerinin içinde futbolcu bonservislerinden çeşitli demirbaşa kadar yüzlerce kalem yer alıyor.

Devam edelim…

Yukarıda kulüplerin gelirlerini ve giderlerini gördünüz. Peki sonuç? Kâr mı edildi, zarar mı edildi? Kâr edildiğini yazmayı çok isterdim. Ancak maalesef son iki yıldır büyük kulüplerimiz kâr elde edemiyor.

Yukarıda sıraladığım belli başlı gider kalemlerine finansal giderleri de eklememiz gerek.

GS FB BJK Mali Tablo4 Mayıs 2014

Görüldüğü üzere gelirde en önde giden Galatasaray banka borçlarında da şampiyonluğu kimseye bırakmadığı için finansman gideri coşmuş durumda. Bununla beraber Türkiye’ deki her firmanın da yaşadığı gibi kulüplerin ciddi bir kur farkı sıkıntısı bulunuyor. Finansman giderlerinin neredeyse yarısı bu zarardan oluşuyor. Oysa ki ödemelerinin çoğunluğu yabancı para cinsinden, gelirlerinin ise önemli miktarının Türk Lirası cinsinden olduğu kulüplerimiz kur farkına karşı önlemlerini almalıydı. Bunun için oluşturulmuş türev işlemlerinden sanırım ki haberleri vardır. Ancak bunun neden kullanılmadığı benim de hep eleştirdiğim bir nokta oldu. Üç büyük kulübün sadece kur zararı toplamı 69 milyon Türk Lirası. Yorum dahi yapmıyorum.

Galatasaray özelinde iki önemli gider kalemine dikkatinizi çekmek istiyorum:

1) Kur farkları: Bu gideri yukarıda detayıyla açıkladım. Galatasaray bu yıl itibariyle 31 milyon Türk Lirası kur farkıyla karşı karşıya kalmış. Bunu not ettik.

2) Faaliyet dışı giderler altında yer alan karşılık giderleri: Sportif AŞ, Olympic Lyon ile devam eden dava gereği burada doğabilecek zarara karşılık yaklaşık 2.8 milyon Türk Lirası; Orduspor’ dan alınamayan transfer bedelleri için yaklaşık 6 milyon Türk Lirası ve 2.2 milyon Türk Lirası da diğer kalemler olmak üzere yaklaşık 11 milyon TL karşılık gideri ayırmış.

Yukarıda iki madde için toplam tutar tam 42 milyon Türk Lirası.

Özelden beni yönetimin maşası olarak suçlayanlara özellikle bunu belirtmek isterim: Bu ne olduğu belli olmayan ve anlaşıldığı üzere yönetim kusuru olduğu gözüken zararı yazan başka birisi var mı?

Gelirlerdeki performansı yazdığımız kadar giderlerde yapılan yanlışları veya eksiklikleri de yazmak boynumuzun borcudur. Kimseye borçlu kalmayalım.

Eh… Tüm bu gelir giderden sonra…

Sizce zarar rakamları ne olmuş?

GS FB BJK Mali Tablo5 Mayıs 2014

Geliri en düşük kulübümüz olan Beşiktaş maalesef zararda şampiyon. Oysa bunun teknik olarak mümkün dahi olmaması gerekiyordu. Beşiktaş açısından bunun sürdürülebilir bir yanı maalesef bulunmuor. Önümüzdeki yıl Finansal Fair Play (FFP) incelemesinden ziyade SPK’ nın bu duruma müdahale etmesi yanlış olmaz. Bununla birlikte tablonun diğer iki kulüp için de pek parlak olduğunu söyleyemeyiz. Fenerbahçe son yıl itibariyle gaza basarak zararda Galatasaray’ın önünde geçmiş görünüyor. Ancak Galatasaray’ da bu kârın Mağaza AŞ’nin yarısının kulübe satışından sonra geldiğini de belirtmemiz gerekir. Yukarıda görülen EBIDTA kalemi finansman gideri ve vergi ödemeleri öncesinde şirketin faaliyet kârını gösterir. Yani en nihayetinde şirketin kâr edip etmediğini belirtir. Bu hanede Galatasaray’ın durumu düzeltmeye başladığı görülüyor. Fenerbahçe ve Beşiktaş’ ta ise gidişat çok daha kötü.

Sonuç olarak üç kulübümüzün zarar rakamı toplamı tam 385 milyon Türk Lirası… Bu rakam sanırım diğer 14 takımın gelirinden fazla. Yani geçtiğimiz sene üç takımımız faaliyetleri sonucunda Spor Toto Süper Ligi’nin diğer 14 takımını harcayıp bitirmiş. Son iki yılda gelinen bu tabloda kur artışının olduğu kadar yönetici beceriksizlikleri ve acımasız rekabetin getirdiği hesapsızlık da var. Ancak bu duruma en başta müdahale etmesi gereken TFF ateşe körükle gider gibi kulüplerin borcunu artıran yabancı sınırını getiriyor. Galatasaray’ın geçen sezon sadece devre arasında yaptığı harcama tutarı 22 milyon Euro… TFF Başkanı Yıldırım Demirören’ in Federasyon hesaplarında biriken paralar ile övünmek yerine bu tablodan utanması gerekir. Çünkü bu zararlarda icraatlarının çok önemli payı var.

Kulüplerin gelir ve giderlerine göz gezdirdik.

Bir sonraki yazıda aktif yönetimi, banka borçları ve öz kaynak durumuna bakacağız…

Görüşmek üzere…

***

Volkan Yılmaz’ı Twitter’da takip etmek için: https://twitter.com/Baltali_Ilah_05